Op 12 december 2006
heeft het Hof van Beroep te Brussel
een arrest geveld in verband met de
detentievoorwaarden waaronder SAZ Kaya,
ASOGLU Musa en AKAR Sükriye, drie
leden van de DHKP-C die veroordeeld
zijn door het Hof van Beroep te Gent
tot respectievelijk vier jaar, zeven
jaar en vier jaar gevangenisstraf,
verblijven in de gevangenis te Brugge.
Zij verblijven er onder een speciaal
celregime. Er werden door hun advocaten
reeds vijf kortgedingprocedures voor
de Voorzitter van de rechtbank van
eerste aanleg te Brussel gevoerd tegen
dit speciaal celregime.
Voor het eerst heeft nu ook het Hof van
Beroep zich uitgesproken.
Het Hof volgt in grote mate het standpunt
van de advocaten van de gedetineerden
en van de vroegere kortgeding beslissingen.
Het Hof stelt letterlijk dat ‘onder
het regime waarbij betrokkene geïsoleerd
wordt, volgende beperkingen op de grondrechten
van de gedetineerden niet mogen toegepast
worden:
-speciale bewaking waarbij overdag
of ’s nachts toezicht om de dertig
minuten wordt uitgevoerd, waarbij tussen
22 uur en 06 uur de cel wordt verlicht
of waarbij elk ander toezicht wordt
georganiseerd op een andere wijze en
met een andere frequentie dan voor
andere gedetineerden;
-volledige fouillering in andere gevallen
dan die waarin hij onder toezicht contact
heeft kunnen hebben met andere gedetineerden
of bezoekers;
-uitsluiten van bezoek door of telefonisch
contact met familieleden, vrienden
en kennissen;
-ontzeggen van bezoeken van de Dienst
Sociale Reïntegratie;
-toepassing van een ander regime dan
wat voor andere gedetineerden geldt
inzake mogelijkeid tot mondeling contact
met en briefwisseling aan een advocaat;
Naast het feit dat het licht dus definitief
uitmoet in de cel tijdens de nacht
en naaktfouille als algemene regel
wordt verboden is het arrest ook zeer
belangrijk omdat het ook aan vrienden
en kennissen toelaat met betrokkenen
telefonisch contact op te nemen of
hen te bezoeken. Tot nu toe was dit
beperkt tot familieleden tot de derde
graad.
Het Hof aanvaardt wel dat een zekere
vorm van isolatie (geen contact met
andere gevangenen, aparte wandeling, …)
kan worden toegepast.
Nieuw en opvallend is verder dat het
Hof de Belgische Staat veroordeelt
tot een dwangsom van 250 euro per dag
en per inbreuk die gemaakt wordt op één
van de vermelde verbodsbepalingen.
Het Hof verantwoordt het opleggen van
de dwangsom omdat de Minister van Justitie
en de directie van de gevangenis te
Brugge in het verleden de beslissingen
van de kortgedingrechter niet hebben
gerespecteerd en zelfs maatregelen
toepasten zonder dat een formele en
geschreven beslissing was genomen.
Het Hof kritiseert het totaal ontbreken
van evaluatieverslagen over het gedrag
van de gedetineerden en dus in feite
de automatisch toepassing van het speciaal
celregime op de drie gevangenen nu
al voor een periode van zeven maanden.
Het Hof schrijft ook letterlijk dat
er ‘geen wettige verantwoording’ is
voor de beperkingen inzake bezoeken,
speciale bewaking, naaktfouille.
Het arrest formuleert in de motivering
zeer belangrijke principes in verband
met de detentievoorwaarden die ook
van toepassing zijn op personen die
in het kader van ‘terrorisme’ veroordeeld
werden:
-detentiemaatregelen mogen niet verder
reiken dan wegens de omstandigheden
van het geval vereist is en moeten
regelmatig en concreet geëvalueerd
worden ook rekening houdend met de
persoon van de veroordeelde; er kan
dus niet automatisch een speciaal celregime
worden opgelegd; de evaluatie moet
inzonderheid rekening houden met de
weerslag die de maatregel kan hebben
op de gedetineerde en ‘vermijdbare
detentieschade moet voorkomen worden’.
-detentievoorwaarden moeten ‘in
elk geval’ binnen de perken blijven
van de grondrechten, ‘die ook
aan een gedetineerde gegarandeerd zijn’;
-de bekommernis om sociale reïntegratie
moet in elk geval voor ogen worden
gehouden en deze vergt dat er een ‘temporale
afbouw’ is van het isolatieregime.
-de principes van behoorlijk bestuur
(hoorplicht, tegensprekelijkheid…)
behoren mee tot de beginselen die de
rechtsbescherming verleent aan de gedetineerde;
ook de verplichting tot motivering
van bestuurshandelingen moet gerespecteerd
worden inzake detentievoorwaarden.
Het arrest betekent de verwerping
van het permanent speciaal celregime
dat tot nu toe door de Minister van
Justitie en de directie van de gevangenis
te Brugge werd toegepast op de drie
DHKP-C militanten.
Het Hof formuleert ook belangrijke
principes van rechtsbescherming die
een einde moeten maken aan de verregaande
willekeur waarmee politieke gevangenen
tot op vandaag werden behandeld.
Het arrest wordt vandaag aan de Minister
van Justitie betekent. De dwangsommen
zullen worden uitgevoerd wanneer het
arrest niet wordt uitgevoerd.
De advocaten van de gedetineerden
Mr Raf Jespers, advocaat Saz Kaya
(0478/227127 of 03/3208530)
Mr Jan Fermon, advocaat Asoglu Musa
(0475/441896)
Mr Nadia Lorenzetti, advocaat Akar
Sükriye (0477/805444 of 050/395500)
PS:
voor integrale tekst van het arrest
of toelichting kan u contact opnemen
met adv Raf Jespers. |